Sezon na kleszcze. NFZ przypomina o profilaktyce i szczepieniach

Z nadejściem cieplejszych miesięcy wzrasta ryzyko kontaktu z kleszczami. Te niewielkie pajęczaki są aktywne praktycznie przez cały rok, a spotkać je można nie tylko w lasach, ale również w parkach, na łąkach czy w przydomowych ogrodach. Ich ukąszenie jest bezbolesne, dlatego często pozostaje niezauważone. Może jednak wiązać się z ryzykiem zakażenia chorobami odkleszczowymi, w tym boreliozą oraz kleszczowym zapaleniem mózgu.

Narodowy Fundusz Zdrowia przypomina, że profilaktyka ma kluczowe znaczenie. Szczególnie ważne jest stosowanie środków ochronnych podczas przebywania na terenach zielonych, noszenie długich spodni i odzieży osłaniającej ciało, a także dokładne sprawdzanie skóry po spacerze. W przypadku kleszczowego zapalenia mózgu najskuteczniejszą formą ochrony pozostaje szczepienie.

Z danych Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ wynika, że najczęściej rozpoznawaną chorobą odkleszczową wśród pacjentów z województwa lubelskiego jest borelioza. Jednocześnie zauważalny jest wzrost liczby osób leczonych z powodu kleszczowego zapalenia mózgu.

– Z naszych danych wynika, że najczęściej występującą chorobą odkleszczową u pacjentów w województwie lubelskim jest zdecydowanie borelioza. Niestety z roku na rok rośnie także liczba osób, które są leczone z powodu kleszczowego zapalenia mózgu. W 2023 roku mieliśmy ponad 50 pacjentów, natomiast w 2025 roku do lekarzy zgłosiło się już blisko 100 pacjentów, u których rozpoznano kleszczowe zapalenie mózgu – mówi Magdalena Musiatowicz z Zespołu Komunikacji Społecznej i Promocji Lubelskiego OW NFZ.

Choć kleszczowe zapalenie mózgu występuje rzadziej niż borelioza, może mieć bardzo poważny przebieg. Według danych NFZ w 2025 roku 60 procent pacjentów z rozpoznanym kleszczowym zapaleniem mózgu wymagało leczenia szpitalnego.

Na kleszczowe zapalenie mózgu nie ma konkretnego leku przyczynowego, dlatego tak istotne jest zapobieganie chorobie. Szczepienie przeciw KZM jest szczepieniem zalecanym. Aby utrzymać odporność, konieczne jest przyjęcie trzech dawek szczepienia podstawowego oraz dawek przypominających co 3–5 lat.

Zaszczepić można się w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej lub w aptece, która ma umowę z NFZ na realizację szczepień. Ze szczepień w aptekach mogą korzystać osoby dorosłe. Farmaceuta bezpłatnie kwalifikuje pacjenta do szczepienia, wystawia receptę i podaje preparat. Samą szczepionkę trzeba wykupić w aptece, natomiast kwalifikacja i wykonanie szczepienia są finansowane przez NFZ.

Trwający Europejski Tydzień Szczepień jest okazją do przypomnienia, że profilaktyka chorób odkleszczowych nie powinna być odkładana na później. Odpowiednie zabezpieczenie przed kleszczami, szybkie usunięcie pajęczaka ze skóry oraz szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu mogą ograniczyć ryzyko poważnych konsekwencji zdrowotnych.