Nie żyje ks. prof. Andrzej Szostek. Rektor KUL żegna wybitnego polskiego etyka

Po śmierci ks. prof. Andrzeja Szostka głos zabrał rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II ks. prof. Mirosław Kalinowski. Wspominając swojego poprzednika, podkreślił jego szczególne miejsce w historii uczelni oraz polskiej filozofii.

– „Kiedy smutek boli, a słowa nie leczą, pozostaje tylko milczenie… i pamięć”. Odszedł do Pana ks. prof. Andrzej Szostek, rektor dwóch kadencji KUL. Powiedzieć, że zasłużył się dla Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, to nie powiedzieć wiele. Zawsze żył naszym Uniwersytetem i żył z naszym Uniwersytetem. Na zawsze pozostanie z nami. Wieczny odpoczynek racz mu dać Panie… – napisał ks. prof. Mirosław Kalinowski.

Etyka bliska życiu człowieka

Ks. prof. Andrzej Szostek przez większą część swojej drogi naukowej był związany z KUL. Zajmował się racjonalnymi podstawami etyki, problematyką sumienia, godnością osoby, wolnością, miłością oraz odpowiedzialnością społeczną. Ważnym obszarem jego badań była antropologiczna i etyczna myśl Karola Wojtyły.

– Ks. prof. Andrzej Szostek MIC należał do najwybitniejszych polskich etyków ostatnich dziesięcioleci. Był uczonym, który pytania o wolność, sumienie i odpowiedzialność odnosił nie tylko do teorii moralności, lecz także do konkretnych sporów społecznych, życia Kościoła i odpowiedzialności instytucji – powiedział rektor KUL.

Jak podkreślił ks. prof. Kalinowski, były rektor uczelni nie postrzegał etyki wyłącznie jako dziedziny akademickiej, oderwanej od codziennych wyborów i problemów społecznych.

– Nie traktował etyki jako zamkniętej dyscypliny akademickiej. Interesowało go to, w jaki sposób prawda o człowieku przekłada się na jego decyzje, relacje z innymi i odpowiedzialność za wspólnotę. Potrafił mówić o sprawach fundamentalnych bez upraszczania ich i bez zastępowania argumentów deklaracjami – zaznaczył rektor KUL.

Uczeń i współpracownik ks. prof. Tadeusza Stycznia

Ks. prof. Andrzej Szostek należał do środowiska lubelskiej szkoły filozoficznej. Był uczniem i współpracownikiem ks. prof. Tadeusza Stycznia, kontynuatora prac Karola Wojtyły w Katedrze Etyki KUL.

Myśl przyszłego papieża analizował i rozwijał, koncentrując się przede wszystkim na związku wolności z prawdą, roli sumienia oraz godności osoby jako podstawie ocen moralnych.

– Był wierny tradycji intelektualnej KUL, ale nie pojmował tej wierności jako powtarzania gotowych odpowiedzi. Zadaniem uniwersytetu było dla niego stawianie trudnych pytań, rzetelne ważenie argumentów i obrona prawa do uczciwej debaty. Tak rozumiał odpowiedzialność uczonego – zaznaczył ks. prof. Mirosław Kalinowski.

Wyrazisty głos w debacie publicznej

Dorobek i aktywność ks. prof. Szostka wykraczały poza filozofię akademicką. Zabierał głos w sprawach dotyczących bioetyki, kary śmierci, odpowiedzialności społecznej, kondycji Kościoła, wolności uniwersytetu oraz granic posłuszeństwa wobec instytucji.

Nie unikał trudnych tematów ani sporów, również wtedy, gdy jego stanowisko spotykało się z krytyką. Jego gotowość do rozmowy wynikała z przekonania, że debatę należy prowadzić poprzez wymianę argumentów, a nie ocenianie intencji rozmówcy.

– Jego zdolność do dialogu nie oznaczała rezygnacji z własnych przekonań. Przeciwnie – wynikała z przekonania, że drugiego człowieka należy traktować poważnie, a więc odpowiadać na jego argumenty, nie zaś przypisywać mu intencje lub zamykać rozmowę. W życiu publicznym i akademickim był to głos wyrazisty, samodzielny i potrzebny – powiedział rektor KUL.

Dwie kadencje na stanowisku rektora KUL

Ks. prof. Andrzej Szostek urodził się 9 listopada 1945 roku w Grudziądzu. Pierwsze śluby zakonne złożył 15 sierpnia 1970 roku, a śluby wieczyste – 15 sierpnia 1973 roku. Święcenia kapłańskie przyjął 23 czerwca 1974 roku w Górze Kalwarii.

Pracę na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim rozpoczął w 1970 roku jako stażysta w Katedrze Etyki. Następnie przeszedł wszystkie szczeble awansu naukowego: od asystenta i starszego asystenta, przez adiunkta i docenta, po stanowisko profesora nadzwyczajnego.

Doktorat uzyskał w 1978 roku, habilitację w 1989 roku, a tytuł profesora nauk humanistycznych otrzymał w 1997 roku.

W latach 1992–1998 pełnił funkcję prorektora KUL do spraw kontaktów z zagranicą. Od 1993 roku przez dziesięć lat kierował Katedrą Etyki Szczegółowej KUL. Od października 2002 roku aż do przejścia na emeryturę w 2018 roku stał również na czele Katedry Etyki KUL.

9 maja 1998 roku został wybrany rektorem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Funkcję tę sprawował przez dwie kadencje, do 2004 roku.

Uczestniczył także w pracach Instytutu Jana Pawła II KUL oraz kwartalnika „Ethos”. Był nauczycielem kilku pokoleń studentów i badaczy.

Poza KUL wykładał również na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim w Rzymie, Uniwersytecie Letnim Polskiego Instytutu Kultury w Rzymie oraz w International Academy of Philosophy w Liechtensteinie.

„To ważna część dziedzictwa KUL”

Rektor KUL podkreślił, że ks. prof. Andrzej Szostek pozostawił po sobie nie tylko publikacje oraz znaczący dorobek akademicki, lecz także charakterystyczny sposób myślenia o roli uczonego i uniwersytetu.

– Żegnamy uczonego, który pozostawił po sobie nie tylko publikacje i dorobek akademicki, lecz także określony sposób myślenia o uniwersytecie: jako wspólnocie poszukującej prawdy, świadomej odpowiedzialności za słowo i zdolnej do prowadzenia rozmowy ponad środowiskowymi oraz światopoglądowymi podziałami. To ważna część dziedzictwa KUL – podsumował ks. prof. Mirosław Kalinowski.