Cyrk na wielkim ekranie. Wyjątkowe filmy podczas Carnavalu Sztukmistrzów 2026 w Lublinie

Współczesny cyrk spotyka kino

Carnaval Sztukmistrzów, który odbędzie się w Lublinie od 23 do 26 lipca 2026 roku, kojarzony jest przede wszystkim ze spektaklami plenerowymi, akrobatyką, żonglerką, klaunadą i widowiskami prezentowanymi w miejskiej przestrzeni. Tegoroczny program zostanie jednak rozszerzony również o spotkanie ze sztuką cyrkową na ekranie.

W ramach projektu Circus & Film publiczność zobaczy filmy pokazujące współczesny cyrk jako narzędzie opowiadania o dorastaniu, pamięci, przemianach ciała, relacji człowieka z naturą, samotności oraz przekraczaniu własnych granic.

Circus & Film jest międzynarodową siecią zainicjowaną przez CircusDanceFestival. Projekt promuje filmowe spojrzenie na sztukę cyrkową i wspiera twórców poszukujących nowych form wyrazu.

Produkcje zgłoszone w otwartym naborze oceniane są przez międzynarodowe jury. Wybrane filmy mają premierę podczas CircusDanceFestival w Kolonii, a następnie prezentowane są na festiwalach partnerskich na całym świecie. Jednym z nich jest Carnaval Sztukmistrzów w Lublinie.

Dorastanie, ryzyko i relacja z naturą

Program lubelskich projekcji otworzy fiński dokument „Lähde” („Fountain”) grupy Circo Aereo. Film realizowany był przez dwanaście lat na jednym z mostów w Helsinkach. Kamera obserwuje dorastanie dwóch chłopców – Hugo i Arsiego – którzy dzielą się swoimi przemyśleniami oraz marzeniami o przyszłości. Towarzyszące im piłeczki do żonglowania stają się symbolem upływającego czasu, a w tle stopniowo zmienia się panorama miasta.

Francuska produkcja „Les fleurs éclosent à l’ombre” Mata Santa Cruza przedstawia samotnego mężczyznę, który próbuje ponownie odnaleźć emocje, świadomie wystawiając się na niebezpieczeństwo. Precyzyjne rzuty nożem oraz akty balansowania budują poetycką opowieść o ryzyku, kruchości i potrzebie odczuwania. Film zawiera sceny zagrożenia oraz ryzykowne akrobacje.

Z kolei kanadyjski obraz „Branché” kolektywu Acting for Climate Montréal łączy cyrk i sztukę ruchu z refleksją nad kryzysem klimatycznym. Film, przedstawiony z kobiecej perspektywy, prowadzi widza przez naturalne krajobrazy Quebecu. Akrobatyczne układy oraz spektakularne upadki podkreślają, jak silna, a jednocześnie delikatna jest więź pomiędzy człowiekiem a przyrodą.

Sztuka ruchu, polityka i wewnętrzne doświadczenia

W programie znalazł się również film „Affairs of the Cities” fińskiej Nuua Company. Produkcja powstała na podstawie sceny ze spektaklu „Kulovalkea” grup Sirkum Polaris i Nuua Company.

Powtarzalna choreografia żonglerska z użyciem kubków do kawy symbolizuje osoby sprawujące władzę, które sprawiają wrażenie nieustannie zajętych, choć efekty ich działania pozostają ograniczone. Tytuł filmu nawiązuje do dawnego określenia „sprawy miast”, używanego historycznie w odniesieniu do polityki.

Oniryczny „Vertical Feeling” Jenny Mansikkasalo opowiada o dorastaniu poprzez doświadczenie pracy z aerial silk, czyli podwieszoną tkaniną. Bohaterka odkrywa własne ciało poprzez ruch, zawieszenie i przebywanie pomiędzy ziemią a powietrzem.

Film stawia pytania o wpływ wieloletniej relacji z akrobatyką powietrzną na poczucie własnej wartości, tożsamość i obraz ciała. Wspomnienia, wyobraźnia i cielesne doświadczenia przenikają się w nim, tworząc przestrzeń na granicy jawy i snu.

Clownada, absurd i eksperyment

Zupełnie inną atmosferę proponuje „NITRO” Kallo Collective. To pozbawiona dialogów opowieść o trójce szalonych przyjaciół podróżujących z różowym, częściowo zbudowanym domem na kółkach.

Produkcja bawi się konwencją klasycznego kina drogi, łącząc chaos, humor i clownadę. Bohaterowie angażują się w kolejne zadania z taką intensywnością, że samo działanie staje się ważniejsze od osiągnięcia celu.

Najkrótszą propozycją będzie dwuminutowy „Urban Club Art” niemieckiego duetu Lehmann/Pels. Eksperymentalny kolaż obrazu i dźwięku inspirowany jest ideami Fluxusu – ruchu artystycznego rozwijającego się od lat 60. XX wieku.

Maczuga żonglerska przemierza Kolonię i pojawia się w miejscach wyznaczonych przez współrzędne GPS. Zwyczajne przedmioty oraz miejska przestrzeń zyskują dzięki temu nowe, często absurdalne i humorystyczne znaczenia.

Pokazy każdego dnia

Wszystkie filmy krótkometrażowe będzie można obejrzeć w godzinnym bloku w sali widowiskowej Warsztatów Kultury przy ulicy Grodzkiej 5a w Lublinie.

Pokazy odbędą się:

24 lipca 2026 roku, w piątek, w godzinach 12.00–13.00,

25 lipca 2026 roku, w sobotę, w godzinach 12.00–13.00,

26 lipca 2026 roku, w niedzielę, w godzinach 12.00–13.00.

Partnerem wydarzenia jest Circus Dance Festival – Circus & Film Network 2026.

Highline również pojawi się na ekranie

Filmową część Carnavalu Sztukmistrzów uzupełnią produkcje zgłoszone do konkursu UHF Official Film Selection. Filmy będą przedstawiać zarówno sportowe osiągnięcia, jak i osobiste historie ludzi związanych z highline’em.

Pokazy filmów konkursowych UHF zaplanowano na 24 i 25 lipca w godzinach 13.30–14.30. Projekcje odbędą się również w sali widowiskowej Warsztatów Kultury.

Carnavalowi Sztukmistrzów tradycyjnie towarzyszy Urban Highline – najstarszy i największy na świecie festiwal highline’owy organizowany w przestrzeni miejskiej.

Carnaval Sztukmistrzów jest największym w Polsce festiwalem prezentującym sztukę cyrku współczesnego. Większość programu odbywa się bezpłatnie na ulicach, placach i skwerach Lublina. Wybrane wydarzenia organizowane w teatrach i salach widowiskowych mogą być biletowane.