W najnowszej edycji badania PISA uczestniczyło 91 krajów i regionów oraz ponad 760 tys. uczniów. Polskę reprezentowało 7103 piętnastolatków z 217 szkół. Badanie przeprowadzono od 3 marca do 25 kwietnia 2025 roku.
Wyniki polskich uczniów pozostają zbliżone do rezultatów z 2022 roku. Oznacza to, że po wcześniejszym znaczącym spadku nie odnotowano dalszego pogorszenia. Jednocześnie w wielu państwach utrzymuje się tendencja spadkowa, a długoterminowe analizy pokazują pogarszanie się umiejętności piętnastolatków.
Polska powyżej średniej UE i OECD
W zakresie rozumowania w naukach przyrodniczych polscy uczniowie zdobyli średnio 495 punktów. Średnia dla państw Unii Europejskiej wyniosła 476 punktów, a dla krajów OECD – 482 punkty. Wśród państw UE istotnie lepsze rezultaty osiągnęli jedynie uczniowie z Estonii i Finlandii.
W matematyce średni wynik Polski wyniósł 484 punkty, przy średniej unijnej na poziomie 460 punktów i średniej OECD wynoszącej 463 punkty. Lepszy rezultat w Unii Europejskiej uzyskała tylko Estonia.
Polscy piętnastolatkowie zdobyli również 482 punkty w rozumieniu czytanego tekstu. To wynik wyższy od średniej UE, która wyniosła 451 punktów, oraz OECD – 461 punktów. W tej dziedzinie lepsi okazali się jedynie uczniowie z Estonii i Irlandii.
— Polska utrzymuje wysoką pozycję na tle państw Unii Europejskiej i udało się wyhamować niekorzystne tendencje, ale to nie znaczy, że możemy uznać sytuację za dobrą. Przed polską edukacją nadal jest wiele pracy. Wyniki badania PISA 2025 są ważnym sygnałem dla całej Europy. Kryzys edukacyjny nie dotyczy jednego kraju — powiedziała minister edukacji Barbara Nowacka.
Duże różnice między uczniami i typami szkół
Raport pokazuje, że odsetek polskich uczniów posiadających jedynie najniższe umiejętności wynosi 20 proc. w naukach przyrodniczych, 26 proc. w matematyce oraz 24 proc. w rozumieniu tekstu. Wskaźniki te są niższe od średnich unijnych, ale jednocześnie wyższe niż w 2018 roku.
Najlepsze wyniki we wszystkich podstawowych dziedzinach uzyskiwali uczniowie liceów ogólnokształcących. Niższe rezultaty osiągali uczniowie techników, a najsłabsze – młodzież z branżowych szkół I stopnia. W tych ostatnich poniżej podstawowego poziomu umiejętności znalazło się 59 proc. badanych w naukach przyrodniczych, 71 proc. w matematyce i 68 proc. w czytaniu.
W naukach przyrodniczych wyniki dziewcząt i chłopców były zbliżone. Dziewczęta uzyskały natomiast średnio o 37 punktów więcej w czytaniu, a chłopcy po raz pierwszy w polskiej edycji badania osiągnęli przewagę w matematyce – wynoszącą 13 punktów.
Dobre wyniki cyfrowe, ale urządzenia rozpraszają na lekcjach
Polscy uczniowie dobrze poradzili sobie z rozwiązywaniem problemów przy wykorzystaniu narzędzi informatycznych. Zdobyli średnio 507 punktów, przekraczając zarówno średnią Unii Europejskiej – 492 punkty, jak i OECD – 500 punktów.
Raport wskazuje jednak na problemy związane z korzystaniem z urządzeń cyfrowych. Aż 75 proc. polskich piętnastolatków przyznało, że urządzenia rozpraszają ich podczas lekcji. Potrzebę pozostawania online i odpowiadania na wiadomości odczuwało 62 proc. badanych.
Ponad połowa uczniów – 55 proc. – deklarowała korzystanie z chatbotów opartych na sztucznej inteligencji w celach edukacyjnych co najmniej raz w tygodniu. Jednocześnie polscy uczniowie krytycznie oceniali dostępność szkolnych zasobów cyfrowych, kompetencje nauczycieli w tym zakresie oraz pomoc techniczną.
Dobrostan i stosunek do szkoły pozostają wyzwaniem
Polscy piętnastolatkowie deklarowali jeden z najniższych w Unii Europejskiej poziomów zadowolenia z życia, choć wskaźnik ten poprawił się w porównaniu z 2022 rokiem. Nisko oceniono również ciekawość i wytrwałość uczniów.
Tylko 64 proc. badanych miało poczucie bycia częścią szkoły, podczas gdy średnia dla UE wyniosła 75 proc., a dla OECD 76 proc. Aż 63 proc. piętnastolatków uznało, że szkoła niewiele zrobiła, aby przygotować ich do dorosłego życia. Ze stwierdzeniem, że szkoła okazała się stratą czasu, zgodziło się 38 proc. uczniów.
Problemem pozostają również nieobecności i spóźnienia. W ciągu dwóch tygodni poprzedzających badanie 31 proc. uczniów opuściło co najmniej jeden dzień nauki, 45 proc. nie uczestniczyło w przynajmniej jednej lekcji, a 61 proc. przynajmniej raz spóźniło się do szkoły.
Większość piętnastolatków deklarowała, że czuje się w szkole bezpiecznie. Poprawił się również wskaźnik szkolnego poczucia bezpieczeństwa. Polska pozostaje ponadto wśród państw o relatywnie niskiej skali przemocy rówieśniczej.
Wyniki mają pomóc w planowaniu zmian
Minister edukacji zaznaczyła, że dane z badań Instytutu Badań Edukacyjnych zostały uwzględnione podczas przygotowywania planowanych zmian w szkołach.
— Projektując Reformę26. Kompas Jutra, braliśmy pod uwagę wyniki badań prowadzonych przez IBE. To właśnie rzetelne dane i analizy pozwalają nam odpowiedzialnie planować zmiany w polskiej szkole, odpowiadające na realne potrzeby uczniów, nauczycieli i rodziców — podkreśliła Barbara Nowacka.
Szefowa resortu edukacji zwróciła także uwagę na znaczenie przewidywalności i konsekwencji w prowadzeniu polityki oświatowej.
— Potrzebujemy stabilnej edukacji, opartej na konsekwentnie realizowanym kierunku zmian, a nie na bieżących sporach politycznych. Gdy do szkoły wchodzi konflikt polityczny, jego skutki odczuwają przede wszystkim uczniowie, nauczyciele i rodzice — zaznaczyła minister.
Barbara Nowacka podziękowała również zespołowi odpowiedzialnemu za przeprowadzenie badania i opracowanie raportu.
— Dziękuję zespołowi Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego za ogromne zaangażowanie, profesjonalizm i przygotowanie rzetelnych analiz. Takie badania pokazują nam, gdzie jesteśmy, co udało się już osiągnąć i nad czym musimy dalej pracować, aby odpowiedzialnie rozwijać polską szkołę — powiedziała.
PISA jest największym międzynarodowym badaniem umiejętności uczniów. Odbywa się co trzy lata, a jego organizatorem jest Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. Polską edycję badania przeprowadził Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Źródło: MEN
27 komentarzy
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
38 proc. polskich 15-latków uważa szkołę za stratę czasu. I słusznie, bo po co im się uczyć, jak dopóki rodzice żyją, mają obowiązek realizować im wszystko z dostawą pod pysk.
A jak rodziców zabraknie, przecież jest wszechobecna pomoc społeczna, michodajnie Brata Alberta, Caritasu.
I jakoś to beee…
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
kto będzie charował na moją emeryturę w zusowskim układzie pozniego ? ? jakieś mameje przyklejone do telefonu które codziennie są ono jego ?
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Twoją emeryturę ubogacą imigranci z czarnego lądu.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
A nie zapomnijmy o Kolumbijczykach i innych latino z Ameryki Południowej 🤓🖖
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
PiS to naściągał z Indii, Pakistanu i Bangladeszu🤣
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Zwłaszcza zza zachodniej granicy.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Już dawno są w domu. Poczytaj raport uśmiechniętej komisji.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Mam w rodzinie i 15-latke i 20-to latkę. Obie chciały by poznać księcia i całe życie „czilować”.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Kupić tel niech tik toka kręcą 🤣
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Tak mają wpojone przez leniwych rodziców,lenistwo jest dziedziczne
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Biorąc pod uwagę, kto, czego i jak tam uczy, wcale się im nie dziwię. Spójrzcie tylko na ranking polskich uczelni wyższych. Cała ta pożal się Boże „elyta” profesorska, pusząca się dumnie w gronostajach, nie potrafi wprowadzić nawet jednej uczelni do pierwszej setki rankingu. Dwudziesta gospodarka świata, ale oparta na transporcie i usługach dla starych Niemców. Kto nam zaprojektuje i zbuduje elektrownie atomowe, centra AI, nowoczesne systemy obrony, których nie da się wyłączyć jednym przyciskiem w USA?
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Taka jest prawda. Sześć klas szkoły podstawowej wystarczy. Dalsza nauka nic nie wnosi jeżeli nie mamy zamiaru iść na studia.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Dla niektórych to i 6 klas za dużo, są tak pojętni, że juz w trzeciej klasie umieją liczyć do stu, a jak rodzice bogatsi to i do tysiąca…
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Strata czasu to ta Kobieta na zdjęciu.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Jaki minister edukacji taka szkoła, a potem uczniowie.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
W takiej formie to napewno
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
pustak gospodarka