Lublin uczcił 45-lecie rejestracji rolniczej „Solidarności”

Uroczystości rozpoczęły się mszą świętą w Archikatedrze św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty. Następnie złożono kwiaty pod pomnikiem Nieznanego Żołnierza.

Na placu Teatralnym zaprezentowano wystawę „O sprawy wsi, społeczeństwa i państwa. »Solidarność« Rolników na Lubelszczyźnie 1980–1989”. Podczas wydarzenia zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma zwrócił uwagę na znaczenie protestów, które poprzedziły narodziny ogólnopolskiego ruchu solidarnościowego.

– Strajki, które rozpoczęły się tutaj w lipcu 1980 roku, były wielkim i znaczącym preludium do wydarzeń, jakie później miały miejsce na Wybrzeżu i w całej Polsce – powiedział dr Mateusz Szpytma.

Dążenia do stworzenia niezależnej reprezentacji rolników wyrastały z działalności wielu osób i środowisk opozycji antykomunistycznej. Ważną rolę odegrały komitety samoobrony chłopskiej, w tym działające na ziemi lubelskiej i rzeszowskiej.

– I także na tych terenach, na Lubelszczyźnie, dwa lata wcześniej powstał pierwszy Komitet Samoobrony Ziemi Chłopskiej, który zgromadził ludzi sprzeciwiających się temu, co władza komunistyczna robiła na wsi – przypomniał zastępca prezesa IPN.

Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku rolnicy domagali się uznania prawa do niezależnego zrzeszania się oraz poprawy warunków gospodarowania. Ich postulaty dotyczyły sytuacji wsi w systemie, który uprzywilejowywał gospodarkę państwową i spółdzielczą.

Powołanie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” otworzyło drogę do spontanicznego tworzenia jesienią 1980 roku niezależnych organizacji związkowych rolników i producentów rolnych. W ich rozwoju istotne okazały się wcześniejsze doświadczenia środowisk chłopskiej opozycji.

– Dzięki środowiskom powstałym wokół takich komitetów, gdy narodziła się Solidarność na Wybrzeżu i w całej Polsce, szybko mogła rozpocząć działalność także Solidarność Wiejska czy Solidarność Chłopska. Byliście zawsze z tymi, którzy dążyli do wolnej Polski, a szczególnie do tego by ta wolność zagościła także na wsi. Za to dziękuje Wam cała Polska – podkreślił dr Mateusz Szpytma.

Obchody zakończyła konferencja „Zaczęło się na Lubelszcźnie – 45. rocznica rejestracji NSZZ RI »Solidarność«”, poświęcona rocznicy uzyskania przez rolników indywidualnych niezależnej reprezentacji związkowej.

Źródło: IPN Lublin